زیــــــســــــت شــــــــناســـــــی

طرح درس زیست شناسی سوم متوسطه

طرح درس

 

زیست شناسی

 

 

 

 

 

 

تهیه کننده :اُرینب رئوفی زاده

دبیر زیست شناسی منطقه جاسک

سال تحصیلی 88-1387

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بسمه تعالی

 

 

1-مشخصات کلی درس

 

نام درس:زیست شناسی       مدت: 30 دقیقه    صفحات:25-14     موضوع :ایمنی سلولی              شماره طرح درس :(2)           تهیه کننده:اُرینب رئوفی زاده   تاریخ:17/7/87  محل اجراء:دبیرستان راضیه    کلاس :سوم اسراء     تعداد فراگیر:28نفر

مجری :اُرینب رئوفی زاده

 

 

2-هدف کلی درس:

1-2 آشنایی با ایمنی سلولی

2-2 اختلال در دستگاه ایمنی بدن

 

3-هدف جزئی:

1-3آشنایی با لنفوسیت T

2- 3 آشنایی با وظایف انفوسیت T

3-3 آشنایی با نحوه فعالیت وحمله لنفوسیت T

4-3 آشنایی بانقش لنفوسیت T در ازبین بردن سلول های سرطانی درانواع سرطان ها

5-3 آشنایی بانقش لنفوسیت T در پس زدن پیوند اعضاء بدن

6-3 آشنایی با اختلالات دستگاه ایمنی

7-3 آشنایی با بیماریهای حاصل از اختلال در دستگاه ایمنی

8-3 آشنایی با بیماری خود ایمنی  MS یا مالتیپل اسکلروزیس

9-3 شنایی با آلرژی وپاسخ بیش از حد دستگاه ایمنی  به آنتی ژن ها

10-3 آشنایی با بیماری آسم

11-3 آشنایی با علل ذاتی واکتسابی اختلالات  در دستگاه ایمنی

12-3 آشنایی با علل ذاتی مانند MS

13-3 آشنایی با علل اکتسابی مانند ایدز

14-3 آشنایی با سیستم ایمنی در جانداران ساده تر مانند اسفنج ها

15-3 آ شنایی با سیستم ایمنی در گیاهان

 

4- هدف های رفتاری

دانش آموز باید در پایان درس بتواند به درستی:

 

1- 4 از ایمنی سلولی تعریف مناسبی ارائه دهد.

2- 4 نحوه عمل ایمنی سلولی را بیان کند.

3- 4 علت نامگذاری ایمنی سلولی  برای این نوع فرایند توضیح دهد.

4- 4 نوع لنفوسیت  فعال را ایمنی سلولی نام ببرد.

5- 4 نقش لنفوسیت T در سلول های سرطانی بیان کند.

6- 4 نقش لنفوسیت  Tدر رابطه با اعضای پیوند زده شده را بیان کند.

7- 4 اختلالات در دستگاه ایمنی را تعریف کند.

8-4 چند نوع بیماری برای این اختلال نام ببرد.

9-4  اختلالات را دسته بندی کند.(ذاتی-اکتسابی)

10-4  برای هر اختلال مثال بیاورد.

11-4  سیستم ایمنی در جانداران ساده تر مثال بیاورد.

12-4 سیستم ایمنی  در گیاهان راتوضیح دهد.

13-4 برای انیمیشن های بی صدا ومربوط به درس تفسیر مناسب ارائه دهد.

14-4 از یک فرد پیوند گرفته ،گزارش برای کلاس تهیه کند.

15-4 مراحل فعالیت یک لنفوسیت Tرا به صورت شماتیک ومرحله ای نمایش دهد.

16-4 از مراحل بروز آلرژی ،ماکت تهیه کند.

17-4 دفاع با لیمنی سلولی را الگوسازی کند.

18-4 مثالهایی را برای ایمنی فعال در بدن ارائه دهد.

19-4 مقاله ای تحت عنوان راههای جلوگیری از انواع سرطان ها ارائه دهد.

20-4 نتیجه گیری خود،از نمایش آموزش فیلم ایدز بنویسید.

21-4 از یک فرد پیوند گرفته با استفاده از خاطرات یا رسانه ها به صورت گروهی گزارش تهیه کند.

22-4 پازل های تهیه شده مربوط به فرایند های ایجاد آلرژی مرتب کند.

23-4 پازل های تهیه شده مربوط به نحوه عمل ومبارزه با انواع سلول های سرطانی مرتب کند.

24-4با وسیله کم آموزشی تهیه شده برای بیان بیماری MS با علت پر نوری وکم نوری لامپ در رابطه با انتقال پیام ، در         بیماری MS به همکلاسان خود توضیح دهد.

25-4  انواع بیمار های اختلال دستگاه ایمنی به صورت ذاتی واکتسابی را از هم تمیز دهد.

26-4نحوه عمل لنفوسیت  Tدر ایجاد اختلال وایجاد بیماری MS به صورت شماتیک نمایش دهد.

 

5-رفتار ورودی

دانش آموز در سال های پیش وجلسه قبل با مفاهیم زبر درباره دفاع وایمنی بدن آشنا شده اند:

 

1-5 دفاع بدن در مقابل میکروب ها وعوامل بیماریزا

2-5 دفاع از طریق پوست ولایه های مخاطی به عنوان دفاع غیر اختصاصی

3-5 لخته شدن خون به عنوان یکی از راه های جلوگیری از خون ریزی به عنوان دفاع

4-5 نقش گلبول های سفید

5-5 دفاع اختصاصی بدن در مقابل میکروب ها وعوامل خارجی بیماریزا

6-5 لنفوسیت ها

7-5 ایمن سازی بدن با واکسن

8-5 راه های مبارزه با عوامل بیماریزا به وسیله شیمی درمانی-پرتودرمانی-آنتی بیوتیک

 

6-روش ها وراهبردهای انتقالی برای تدریس:

فرصت های یاددهی – یادگیری بصورت کنش های متقابل معلّم-دانش آموز که در گروه های کوچک سازمان دهی شده اند.

 

7-رسانه ها-وامکانات وتجهیزات مورد نیاز:

رایانه با برنامه نصب شدهFLASH MOCRO MEDIA-تخته وایت برد-ویدئوپرژکتوروپرده آن

 

8-مدل کلاس:دانش آموزان در گروه های 5نفره به صورت Uشکل ورو به تخته وایت برد قرار می  گیرند.

            

 چیدمان کلاس درس

 

9- نحوه تعامل وگروه بندی دانش آموزان

 دانش آموزان بصورت حرف انگلیسی U  وروبروی تخته باشند ودر مواقع لزوم بحث وتبادل نظر با هم داشته باشند.

 

10-مفاهیم کلیدی

 

1-10دفاع اختصاصی ایمنی سلولی

2-10 لنفوسیت T

3-10 نحوه عمل وفعالیت لنفوسیتT

4-10لنفوسیت T وسلول های سرطانی

5-10 لنفوسیت Tوپیوند اعضا بدن

6-10 اختلالات ذاتی واکتسابی دستگاه ایمنی

7-10 معرفی بیماری های MS

8-10معرفی بیماری آلرژی

9-10 معرفی ایدز

10-10سیستم ایمنی در جانداران ساده تر

11-10 سیستم ایمنی در گیاهان

 

11-مراحل تدریس:

 

1-11 مرحله آمادگی وایجاد انگیزه(بخش مقدماتی)

پس از ورود به کلاس درس –حضور وغیاب واحوالپرسی –اظهار صمیمیت با دانش آموزان

سپس ذهن دانش اموزان را با طرح پرسش هایی آماده وکنجکاو می کنیم.

 

1-1-11 درباره ایمنی بدن چه می دانید؟

2-1-11 از چه راه هایی ایمنی در بدن برقرار می شود؟

3-1-11 پوست چه نوع دفاعی محسوب می شود؟

4-1-11 گلبول های سفید چند دسته هستند؟

5-1-11 گلبول های اختصاصی  چند گروه هستند؟نام ببرید.

6-1-11 لنفوسیت چیست؟

7-1-11 لنفوسیت  Bچکار می کند؟

8-1-11 لنفوسیت T چطور؟

 

دانش آموزان ضمن این پیش آزمون برای درس جدید آماده می شوند.آنها از طریق توضیحات بیشتر معلم وبحث های کلاسی ،آمادگی لازم برای درس جدید را بدست خواهند آورد.

زمان:  2 دقیقه

 

2-11 ارزشیابی تشخیصی

 

دبیر:هنگام ورود گرد وخاک به چشم ،چشم چه فعالیتی از خود نشان می دهد؟

دانش آموزان:اشک بیرون می آید(غیر اختصاصی)

 

دبیر:هنگا ورود گرد وغبار به بینی وحلق بدن چه واکنشی از خود نشان می دهد؟

دانش آموزان:عطسه وسرفه

 

دبیر:هنگام گلودرد چه واکنش انجام می دهد؟

دانش آموز:بدن باید عامل باکتریایی یا ویروسی را شناسایی کند ولنفوسیت مخصوص آن ،میکروب را از بین می برد.

 

دبیر:یک ایمنی اختصاصی نام ببرید؟

دانش آموزان:ایمنی همورال

 

دبیر:کدام گروه دراین ایمنی نقش دارد؟

دانش آموزان:لنفوسیت B

 

دبیر:چگونه فعالیت می کنند؟

دانش آموزان: با ترشح پادتن

 

دبیر :حالا اگر پیوند عضو صورت بگیرد یا یکی از سلول ها سرطانی شود بدن چه واکنشی انجام می دهد؟

دانش آموزان:ساکت هستند وحرفی نمی زنند.

زمان:  2دقیقه

 

3-11 ارائه درس"فرصت های یاد دهی – یادگیری"

 

نمونه فعالیت معلم:آشنایی با ایمنی سلول ونحوه عمل آن به همراه نمایش  CDآموزشی نحوه فعالیت لنفوسیت T

گروهی از گلبول های سفید خون،لنفوسیت Tهستند که اختصاص به گروه خاصی از سلول ها وعوامل خارجی بیماریزا حمله می کنند.

چون لنفوسیت Tخود شخصا در ازبین بردن عوامل بیماریزا وسلول های سرطانی فعالیت می کند به ایمنی سلولی شناخته شده است.

همانند لنفوسیت B،تعدادی T خاطره وتعدادی T کشنده تولید می کند.Tکشنده به سلول های مثلا سرطانی حمله می کند وبوسیله پرفورین خود که نوعی پروتئین است منافذی در غشاء ایجاد خواهد کرد ومحتویات مهاجم خارج،ازبین می رود.

 

نمونه فعالیت دانش آموز:گوش دادن و تماشای  انیمیشن آموزشی برای درک بهتر مطلب وسپس تکرار ودر پایان مبحث به سوال ارزشیابی تکوینی مرحله ای پاسخ می دهند.

 

ارزشیابی تکوینی(مرحله ای ):در پایان هر مبحث انجام می شود.

 

*چرا نحوه فعالیت لنفوسیت Tبه ایمنی سلولی معروف است؟

 

زمان ارائه:3دقیقه

 

نمونه فعالیت معلم:در چه بیماری هایی فعالیت می کند؟

حالا ببینیم لنفوسیت Tکی فعال می شود؟زمانی که سلول سرطانی در محیط بدن یافت می شود یا پیوند عضو صورت گرفته باشد  در پیوند عضو چون گیرنده سطح سلول با گیرنده های دریافتی جدید از محیط خارج تفاوت دارد لنفوسیت Tبرای از بین بردن آن فعال می شود که در این هنگام با داروهایی فعالیت  دستگاه ایمنی یا لنفوسیت ها را کاهش می دهند.

 

نمونه فعالیت های دانش آموز:گوش دادن وسپس تکرار ودر پایان مبحث مورد نظر به ارزشیابی تکوینی مرحله ای پاسخ می دهند.

 

ارزشیابی تکوینی:که در پایان هر مبحث انجام می شود.

 

*چگونه سلول های سرطانی توسط لنفوسیت ها، شناسایی وبه آن حمله می کنند؟

 

زمان ارائه:  3 دقیقه

 

نمونه فعالیت معلم:انواع دیگر ایمنی که به کمک دستگاه ایمنی بدن می آیند.

امروزه با واکسن های خوراکی وتزریقی ،بدن را درمقابل بسیاری بیماری های صعب العلاج ولاعلاج مانند فلج اطفال-سل گرفته می شود که به این نوع ایمنی ،ایمنی فعال گفته می شود.

ایمنی دیگر ایمنی غیر فعال است که در مواقع ضروری با تزریق سرم انجام می شود.

 

نمونه فعالیت دانش آموز: گوش دادن وسپس تکرار ودر پایان مبحث به سوال ارزشیابی تکوینی مرحله ای پاسخ می دهند.

 

ارزشیابی تکوینی مرحله ای: که در پایان هر مبحث انجام می شود.

 

*چند نوع ایمنی فعال دیگر مثال بیاورید؟

 

زمان ارائه:  2  دقیقه

 

نمونه فعالیت معلم: اختلال  واشکال در سیستم ایمنی

گاهی پیش می آید که بنا برعللی  مثل محیطی( آکتسابی ) یا ذاتی سیستم ایمنی دچار اختلال می شود که باعث ایجاد بیماری های مختلف می شود. حالا اگر علت آن ذاتی با شد مثل بیماری MS  سلول های خودی سیستم دفاعی به غلاف میلین حمله  وآنرا به عنوان یک عامل خارجی ازبین می برند وباعث بروز بیماری MSخواهد شد .

اگر هم علت آن محیطی باشد یعنی یک میکروب  یا عامل خارجی بیماریزا از محیط خارج وارد بدن شود باعث اختلال سیستم ایمنی می شود مانند بیماری ایدز که ویروس HIV  وقتی وارد بدن شد بعد از مدتی شروع به از بین بردن لنفوسیت های T بدن شخص می نمایددر نتیجه شخص سیستم دفاعی ضعیف وبا کوچکترین بیماری مانند سرماخوردگی از بین خواهد رفت.

 

نمونه فعالیت دانش آموز:

گوش دادن وتماشای فیلم ایدز به عنوان اطلاعات عمومی –تکرار وسپس پاسخ به ارزشیابی تکوینی مرحله ای

 

 

ارزشیابی تکوینی مرحله ای: که در پایان هر مبحث انجام می شود.

 

*با کمک وسیله کمک آموزشی تهیه شده ،بیماری MSوارتباط آن با انتقال پیام عصبی را تفسیر می کند؟

 

زمان ارائه: 7 دقیقه

 

نمونه فعالیت معلم:بحث آلرژی

پاسخ بیش از حد بدن به عوامل حساسیت زا مانند سرخ کردنی ها –گردو غبار وغیره.

با استفاده از انیمیشن تهیه شده  درباره آلرژی وحساسیت در بدن وهمچنین تصاویر کتاب  آلرژی صفحه 20 گفته می شود.

 

نمونه فعالیت دانش آموز:

تکرار کردن وتماشای CDاموزشی ورفع اشکال در صورت وجود

 

ارزشیابی تکوینی مرحله ای: که در پایان هر مبحث انجام می شود.

 

*در آلرژی کدام لنفوسیت فعال است؟ وچگونه حمله می کند؟

 

زمان ارائه:5دقیقه

 

نمونه فعالیت معلم :دفاع در جانداران دیگر

 دفاع درگیاهان در مقابل عوامل بیماریزا مهاجم به وسیله گروه های پپتیدی وگوگردی  انجام می شود.

در جانداران ساده تر مانند اسنج ها دفاع در مقابل مهاجمین با استفاده از آنزیم های لیزوزمی –مایع مخاطی روی سطح بدن وسلول های فاگوسیت کننده انجام می شود.

 

نمونه فعالیت دانش آموز:گوش دادن وپاسخ به ارزشیابی  تکوینی مرحله ای

 

ارزشیابی تکوینی مرحله ای:که در پایان  مبحث انجام می شود.

 

* درخت اُرس چگونه در مقابل مهاجمین از خود دفاع می کند؟

 

زمان ارائه:  1دقیقه

 

4-11 ارزشیابی تکوینی (مرحله ای): که در پایان هر مرحله آموزش مبحث جدید سوالی در پایان مطرح خواهد شد.(زمان درمراحل تدریس گنجانده شده است)

 

1-چرا نحوه فعالیت لنفوسیت Tبه ایمنی سلولی معروف است؟

2-چگونه سلول های سرطانی توسط لنفوسیت ها، شناسایی وبه آن حمله می کنند؟

3-چند نوع ایمنی فعال دیگر مثال بیاورید؟

4-با کمک وسیله کمک آموزشی تهیه شده ،بیماری MSوارتباط آن با انتقال پیام عصبی را تفسیر می کند؟

5-در آلرژی کدام لنفوسیت فعال است؟ وچگونه حمله می کند؟

6- درخت اُرس چگونه در مقبل مهاجمین از خود دفاع می کند؟

 

5-11 جمع بندی ونتیجه گیری:

 

معلم ودانش اموزان درس را مرور می کنند ودرنهایت ایمنی سولی ونقش آن در بیماری ها- با اختلالات مختلف در دستگاه ایمنی

آشنا می شوند. دانش آموزان با جمع بندی مطالب یا د شده ، نکات پیشگیری  وبهداشتی را فرا می گیرند.

زمان: 1 دقیقه

 

6-11 ارزشیابی پایانی (مجموعی)

فلش کارت هایی تهیه شده با موضوعات آلرژی – نحوه ی عمل لنفوسیت Tبرای مرتب کردن در اختیار دانش آموزان قرار می گیرد.

زمان: 2 دقیقه

 

7-11 تعیین تکالیف وفعالیت های مکمل

از دانش آموزان خواسته می شود فعالیت های زیر را به صورت گروهی انجام دهند.

 

1-گرو ه های مختلف ،از داروهای تضعیف سیستم ایمنی بدن در هنگام پیوند عضو گزارش برای کلاس تهیه کنند.

2-تعدادی بروشور بیماری های پیوندی از مراکز بهداشت تهیه کنند.

3-گزارشی از علل بیماری MS برای کلاس تهیه نما یند.

زمان: 1 دقیقه

8-11تعیین موضوع جلسه آینده

1-پرسش کتبی یا شفاهی(با نظر دانش آموزان) از موضوع تدریس شده صورت می گیرد.

2-از دانش آموزان خواسته می شود یک وسیله کمک آموزشی به صورت مولاژ وماکت یا پوستر به طور دلخواه از بخش های تدریس شده انتخاب وتهیه کند.

زمان: 1 دقیقه

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم خرداد 1388ساعت 8:31  توسط ارینب رئوفی زاده   |